dodaj do ulubionych
ustaw jako stronę startową
poleć znajomemu
Strona główna | Aktualności | Baza Firm | Porady redakcyjne | ABC Wspólnoty Mieszkaniowej | Szkolenia Seminaria Konferencje | Fundusze EU - termomodernizacja
Orzecznictwo | Akty prawne | Galeria | Partnerzy | Współpraca | Zapytanie | Reklama | Kontakt |
Orzecznictwo
Wyrok SN z 14.03.2013 - I CSK 379/12 dot. dochodzenia roszczeń odszkodowawczych
Wspólnota mieszkaniowa nie może dochodzić roszczeń odszkodowawczych związanych z wadami fizycznymi lokalu, przysługujących współwłaścicielowi tego lokalu w stosunku do sprzedawcy, nawet w razie ich przelewu na rzecz wspólnoty.
 
Wspólnota mieszkaniowa powołana została do sprawowania zarządu nieruchomością wspólną i do tego ograniczają się jej uprawnienia, także w zakresie sądowego dochodzenia roszczeń. Wykluczyć należy możliwość dochodzenia przez wspólnotę mieszkaniową roszczeń odszkodowawczych przysługujących współwłaścicielowi (grupie współwłaścicieli) lokalu będącego przedmiotem odrębnej własności wynikających z umowy sprzedaży deweloperskiej nawet na podstawie umów cesji zawartych przez wspólnotę mieszkaniową z poszczególnymi współwłaścicielami odrębnego lokalu.

Skład orzekający
  • Sędzia SN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)
  • Sędzia SN Irena Gromska-Szuster
  • Sędzia SN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca)
Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa wspólnoty mieszkaniowej dla nieruchomości przy ul. J.H. nr 18 B w W. przeciwko "J.W.C.H." SA w Z. o zobowiązanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 marca 2013 r. skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r. oddalił skargę kasacyjną i zasądził od strony powodowej na rzecz strony pozwanej koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 3.600 zł.

Uzasadnienie faktyczne

Strona powodowa - wspólnota mieszkaniowa nieruchomości przy ul. J.H. nr 18 B w W. - wniosła o nakazanie pozwanej "J.W.C.H." SA w Z., aby zgodnie z treścią zawartego porozumienia wykonała warstwę antyścierną posadzki w garażu podziemnym położonym w budynku wspólnoty. Strona pozwana zarzuciła brak legitymacji czynnej wspólnoty mieszkaniowej i wskazała, że lokal garażowy nie jest częścią nieruchomości wspólnej, którą zarządza wspólnota, lecz stanowi odrębny lokal niemieszkalny mający urządzoną księgę wieczystą, zatem do wytoczenia powództwa legitymowani są wyłącznie współwłaściciele tego lokalu. Strona pozwana podniosła ponadto, że dochodzone roszczenie oparte na rękojmi za wady rzeczy sprzedanej wygasło ze względu na upływ terminu, budynek bowiem, w tym garaż, został oddany do użytku w dniu 16 listopada 1998 r. Żądanie wykonania warstwy antyściernej na posadzce w garażu jest ponadto bezzasadne ze względu na narażenie jej na wiele czynników zewnętrznych w okresie trwającej ponad 10 lat eksploatacji.

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga wyrokiem z dnia 18 stycznia 2011 r. oddalił powództwo, uznając, że strona powodowa nie ma legitymacji czynnej do dochodzenia objętego pozwem roszczenia, gdyż wspólnota mieszkaniowa może być podmiotem wyłącznie tych praw i obowiązków, które są związane z zarządzaniem nieruchomością wspólną; może nabywać prawa majątkowe tylko do majątku wspólnego właścicieli odrębnych lokali. Nie ma legitymacji czynnej do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych związanych z wadami nieruchomości wspólnej w stosunku do sprzedawcy odrębnej własności lokalu mieszkalnego, chyba że właściciel lokalu przelał na nią te roszczenia.

Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 stycznia 2012 r. oddalił apelację powoda, podzielając ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji. Częściowo je uzupełnił i wskazał, że z umów przedłożonych w toku postępowania apelacyjnego przez powoda wynika, iż kolejnych sześciu współwłaścicieli garażu przelało na rzecz wspólnoty roszczenia z tytułu wad garażu podziemnego oraz z tytułu nienależytego wykonania przez pozwanego umowy sprzedaży udziału w nieruchomości. Ustalił także, że jednym ze współwłaścicieli podziemnego garażu wielostanowiskowego stanowiącego odrębny lokal niemieszkalny jest strona pozwana.

Sąd Apelacyjny uznał rozważania prawne Sądu Okręgowego za niekompletne i częściowo wadliwe. Wskazał, że wspólnota mieszkaniowa, działając w ramach jej zdolności prawnej, może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku. Żądanie pozwu obejmowało wykonanie warstwy posadzki w garażu podziemnym, a więc przysługiwało wspólnie wszystkim współwłaścicielom tego garażu. Pozwany jako jeden ze współwłaścicieli garażu sprzeciwił się wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o przedmiotowe roszczenie. W ocenie Sądu Apelacyjnego, grupa współwłaścicieli, która dokonała cesji roszczeń na rzecz wspólnoty, nie mogła skutecznie wystąpić z pozwem przeciwko pozwanemu, powołując się na art. 209 k.c. i twierdząc, że dochodzi roszczenia zmierzającego do zachowania wspólnego prawa. W konsekwencji Sąd drugiej instancji stwierdził, że stronie powodowej nie służy legitymacja procesowa do dochodzenia sformułowanego w pozwie roszczenia o nakazanie wykonania warstwy posadzki.

Ponadto Sąd drugiej instancji wskazał, że dochodzone roszczenie dotyczyło nie nieruchomości wspólnej, lecz garażu stanowiącego przedmiot odrębnej własności wskazanych osób, nie ma więc podstaw do przyjęcia, że współwłaściciele mogli skutecznie przelać przysługujące im roszczenia odszkodowawcze na wspólnotę, której zdolność prawna jest ograniczona, w związku z czym może być podmiotem jedynie praw i obowiązków związanych z nieruchomością wspólną. Sąd Apelacyjny podniósł ponadto, że strona powodowa nie udowodniła roszczenia co do zasady, nie przedstawiła bowiem dowodów wskazujących na istnienie obowiązku pozwanego wykonania warstwy antyściernej posadzki w garażu, jak również nie wykazała istnienia porozumienia z pozwanym w tej kwestii.

W skardze kasacyjnej powodowa wspólnota mieszkaniowa zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 381 § 1 i 2 k.c. przez niezastosowanie art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (jedn. tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm. - dalej: "u.w.l.") w związku z art. 331 § 1 k.c. przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wspólnota mieszkaniowa ma ograniczoną zdolność prawną oraz naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. przez nieuchylenie zaskarżonego wyroku i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, pomimo nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd Okręgowy.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje: (...)

W orzecznictwie dominuje pogląd, że wspólnota mieszkaniowa jest podmiotem prawa cywilnego - ułomną osobą prawną, o której mowa w art. 331 k.c.; powstaje nie na skutek czynności prawnej, lecz z mocy samego prawa, w chwili wyodrębnienia w danej nieruchomości pierwszego lokalu, którego właścicielem jest inna osoba niż właściciel nieruchomości. Wspólnota nie podlega też likwidacji, gdyż istnieje tak długo, jak długo występuje stan, od którego ustawa uzależnia powstanie tego podmiotu. Zadaniem wspólnoty mieszkaniowej jest sprawne zarządzanie nieruchomością wspólną i utrzymanie tej nieruchomości w stanie niepogorszonym.

W uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2007 r. - zasadzie prawnej - III CZP 65/07, (OSNC 2008, nr 7-8, poz. 69) Sąd Najwyższy przyjął, że wspólnota mieszkaniowa, działając w ramach przyznanej jej zdolności prawnej, może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku. W jej uzasadnieniu wskazano, że zaaprobowanie poglądu, iż wspólnota mieszkaniowa jest podmiotem stosunków cywilnoprawnych oznacza, że może posiadać majątek odrębny od majątków właścicieli lokali (majątek własny). W skład tego majątku mogą jednak wejść jedynie prawa i obowiązki związane z gospodarowaniem nieruchomością wspólną, gdyż z przepisów ustawy o własności lokali wynika ograniczenie zakresu zdolności prawnej wspólnoty mieszkaniowej. Przepisy tej ustawy pozwalają stwierdzić, że do majątku wspólnoty wchodzą przede wszystkim uiszczane przez właścicieli lokali zaliczki w formie bieżących opłat na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną (art. 13 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 i art. 14 u.w.l.) oraz pożytki i inne dochody z nieruchomości wspólnej. Ponadto w skład majątku wspólnoty mogą wejść prawa wynikające z umów zawieranych przez nią w ramach gospodarowania nieruchomością wspólną, a także własność nieruchomości nabytej za zgodą właścicieli (art. 22 ust. 3 pkt 6a u.w.l.), niezbędnej jednak do zarządzania nieruchomością wspólną (np. siedziba zarządu wspólnoty). Z uzasadnienia wspomnianej uchwały wynika ponadto, że przepisy ustawy o własności lokali stwarzają podstawy prawne do przyjęcia, iż zdolność prawna wspólnoty mieszkaniowej została ograniczona do praw i obowiązków związanych z zarządzaniem (administrowaniem) nieruchomością wspólną. W licznych przepisach tej ustawy jest mowa o zarządzaniu nieruchomością wspólną (por. np. art. 1 ust. 1, art. 14, 18, 22, 25 u.w.l.), przy czym ustawodawca posługuje się zamiennie określeniami "zarządzanie nieruchomością wspólną" oraz "zarząd nieruchomością wspólną". Ponadto w art. 17 u.w.l. uregulowana została odpowiedzialność wspólnoty mieszkaniowej za zobowiązania "dotyczące" nieruchomości wspólnej. Uregulowania te pozwalają na sformułowanie wniosku, że wspólnota mieszkaniowa może być podmiotem praw i obowiązków związanych z zarządzaniem (gospodarowaniem) nieruchomością wspólną (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2008 r., I CSK 118/08, nie publ.).

Zagadnienie, czy wspólnota mieszkaniowa może samodzielnie dochodzić roszczeń odszkodowawczych związanych z wadami fizycznymi nieruchomości wspólnej, zostało rozstrzygnięte w uchwale z dnia 23 września 2004 r., III CZP 48/04 (OSNC 2005, nr 9, poz. 153), w której Sąd Najwyższy wskazał, że wspólnota mieszkaniowa nie ma legitymacji czynnej do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych związanych z wadami fizycznymi nieruchomości wspólnej w stosunku do sprzedawcy odrębnej własności lokalu mieszkalnego, chyba że właściciel lokalu przelał na nią te roszczenia. Sąd Najwyższy przyjął, że bez przelewu wierzytelności wspólnota nie może dochodzić roszczeń związanych z wadami nieruchomości wspólnej, wynikających z umowy sprzedaży lokalu i związanego z nim udziału w nieruchomości wspólnej.

W niniejszej sprawie nie chodzi o realizację roszczeń związanych z wadami nieruchomości wspólnej, lecz o roszczenia współwłaścicieli garażu wielostanowiskowego związane wyłącznie z tym lokalem stanowiącym przedmiot ich współwłasności. Powodowa wspólnota upatrywała swojej legitymacji czynnej w zawarciu z częścią współwłaścicieli garażu umów, na podstawie których przenieśli oni na jej rzecz roszczenia przeciwko stronie pozwanej wynikające z wad fizycznych tego garażu oraz z tytułu nienależytego wykonania przez stronę pozwaną umowy sprzedaży udziału w garażu.

Tymczasem, jak podniesiono, wspólnota mieszkaniowa powołana została do sprawowania zarządu nieruchomością wspólną i do tego ograniczają się jej uprawnienia, także w zakresie sądowego dochodzenia roszczeń. Jeżeli, jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 21 grudnia 2007 r., III CZP 65/07, w kompetencjach wspólnoty mieszkaniowej mieszczą się wyłącznie czynności dotyczące zarządu nieruchomością wspólną, to wyłączyć należy możliwość dochodzenia przez wspólnotę roszczeń odszkodowawczych przysługujących współwłaścicielowi (grupie współwłaścicieli) lokalu będącego przedmiotem odrębnej własności wynikających z umowy sprzedaży deweloperskiej nawet na podstawie umów cesji zawartych przez wspólnotę mieszkaniową z poszczególnymi współwłaścicielami odrębnego lokalu. Za odmiennym stanowiskiem nie przemawiają względy praktyczne wskazane przez skarżącego w skardze kasacyjnej, zwłaszcza że przepisy ogólne prawa cywilnego dotyczącego relacji między współwłaścicielami zapewniają im realizację przysługujących im uprawnień, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny.

W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 381 § 1 i 2 k.c. jest pozbawiony uzasadnionych podstaw, co prowadziło do oddalenia skargi kasacyjnej (art. 39814 k.p.c.).
dodaj komentarz
śledź artykuł
Do artykułu nie dodano jeszcze komentarzy
Portal Wspolnotamieszkaniowa.pl www.wspolnotamieszkaniowa.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść powyższych komentarzy - są one niezależnymi opiniami czytelników Serwisu.

Redakcja zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy zawierających: wulgaryzmy, treści rasistowskie, treści nie związane z tematem, linki, reklamy, "trolling", obrażające innych czytelników i instytucje.

Czytelnik ponosi odpowiedzialność za treść wypowiedzi i zobowiązuje się do nie wprowadzania do systemu wypowiedzi niezgodnych z Polskim Prawem i normami obyczajowymi.

Jeżeli którykolwiek z postów na forum łamie zasady, zawiadom nas o tym. Jeżeli na stronie widzisz błąd, napisz do nas.
Posadzki | Kolektory Słoneczne | Okna PCV | Balustrady | Łomianki | Glazurnik | Baza Firm | Administrowanie Nieruchomościami
Docieplenia Budynków | Chirurgia Plastyczna | Tworzenie stron WWW AgresivMedia
Tagi: prowadzenie inwestycji we wspólnocie | uprawnienia do sporządzania świadectw energetycznych | eksploatacja budynków | porady prawne